Marka, bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün
mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil,
özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi ve ambalajlarının
gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı
yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir. Marka, mal
veya ambalajı ile birlikte tescil ettirilebilir. Bu durumda mal veya ambalajın
tescili marka sahibine mal veya ambalaj için inhisari bir hak sağlamaz.
Hizmet Markası, bir işletmenin
hizmetlerini diğer işletmelerin hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir. Ortak Marka, üretim veya ticaret veya hizmet işletmelerinden
oluşan bir grup tarafından kullanılmak üzere, grubu oluşturan işletmelerin
mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt
etmeye yarayan işarettir. Garanti Markası, marka sahibinin
veya marka sahibine iktisaden bağlı olan bir işletmenin mal veya hizmetlerinde
kullanılmamak koşuluyla, marka sahibinin kontrolü altında birçok işletme
tarafından o işletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi
menşelerini, ve kalitesini garanti etmeye yarayan işarettir.
- Markanın tescil kapsamına giren aynı mal
veya hizmetlerle ilgili olarak, tescilli markayla aynı olan herhangi bir
işaretin kullanılması,
- Tescilli bir marka ile aynı veya benzer
olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı veya benzeri
mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk üzerinde, işaret ile tescilli
marka arasında bağlantı olduğu ihtimali de dahil, karıştırılma ihtimali
olan herhangi bir işaretin kullanılması,
- Tescilli marka ile aynı veya benzer olan
ve tescilli markanın kapsamı mal veya hizmetlerle benzer olmayan mal veya
hizmetlerde kullanılması halinde, tescili istenen işaretin kullanılmasıyla
tescilli markanın itibarından dolayı haksız avantaj elde edecek veya tescilli
markanın ayırt edici karakterine zarar vercek nitelikteki herhangi bir işaretin
kullanılması.
gibi hallerde marka sahibinin, izni alınmadan
markasının kullanılmasının önlenmesini talep etme yetkisi vardır
Marka Tescilinden Doğan Hakların Kapsamı
Uyarınca
- İşaretin mal veya ambalajı üzerine konulması
- İşareti taşıyan malın piyasaya sürülmesi
veya bu amaçla stoklanması, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi veya
o işaret altında hizmetlerin sunulması veya sağlanması
- İşareti taşıyan malın ithali veya ihracı
- İşaretin teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarda
kullanılması
gibi faaliyetler kısıtlanabilir.
556 sayılı Kararname'nin, tescilli markalara
aşağıdaki korumayı sağlar:
- Markanın tescil kapsamına giren aynı veya
benzeri mal veya hizmetlerle ilgili olarak, tescilli markayı, benzerlerini
ve halk üzerinde tescilli marka ile karıştırılma ihtimali olan herhangi
bir işaretin tescilli markanın itibarından dolayı haksız avantaj elde edecek
veya tescilli markanın ayırt edici karakterine zarar verecek nitelikteki
herhangi bir işaretin izinsiz kullanılmasının önlenmesini isteme
- Tescilin hukuki olarak sağlayacağı tescilli
bir markanın başkasına devir edilebilirliği, miras yolu ile intikal edilebilirliği,
kullanma hakkının lisans konusu olabilirliği, rehin ve teminat olarak gösterilebilirliği
vs. haklar
MARKAYA TECAVÜZ EDİLMESİ NETİCESİ
- Markanın tescil kapsamına giren aynı veya
benzeri mal veya hizmetlerle ilgili olarak, tescilli markayı, benzerini
ve halk üzerinde tescilli marka ile karıştırılma ihtimali olan herhangi
bir işaretin tescilli markanın itibarından dolayı haksız avantaj elde edecek
veya tescilli markanın ayırt edici karakterine zarar verecek nitelikteki
herhangi bir işaretin izinsiz olarak mal veya ambalajı üzerine konulması
işareti taşıyan malın piyasaya sürülmesi veya bu amaçla stoklanması, teslim
, edilebileceğinin teklif edilmesi veya o işaretin altında hizmetlerin
sunulması veya sağlanması, işareti taşıyan malın ithali veya ihracı, işaretin,
teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarda kullanılması,
- İzinsiz olarak markanın veya benzerinin
taklit edilmesi,
- Bilindiği veya bilinmesi gerektiği halde
markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak ve ya başka bir şekilde ticaret
alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari amaçla elde
bulundurmak
- Sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş
hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek
- Yukarıda yazılı eylemlere katılmak veya
yardımcı olmak veya bunları teşvik etmek veya hangi şekil ve koşulda olursa
olsun bu eylemlerin yapılmasını kolaylaştırmak
- Kendisinde bulunan ve başkası adına tescilli
bu markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini taşıyan ürünün veya
ticaret alanına çıkarılan malın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını
belirtmekten kaçınmak, marka hakkına tecavüz sayılan hallerdir.
4128 sayılı Kanun'un 5. Maddesi ile 556 sayılı KHK'ya eklenen 61/A
maddesinde belirtildiği üzere;
- Marka hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken
kimlik bildirimini gerçeğe aykırı olarak yapanlar, marka koruması olan
bir eşya veya ambalajı üzerinde konulmuş, marka koruması olduğunun belirten
işareti yetkisi olmadan kaldıranlar, kendisini haksız olarak marka başvurusu
veya marka hakkı sahibi olarak gösterenler hakkında, bir yıldan iki yıla
kadar hapis cezasına ve üçyüz milyon liradan 600 milyon liraya kadar para
cezasına,
- Hak ve alakası olmadığını veya tasarruf
yetkisi bulunmadığını bilmesi gerektiği halde, marka korumasına ilişkin
mevzuatın devir ve intikal, rehin ve haciz ile ilgili maddelerinde yazılı
haklardan birini veya bu hakla ilgili lisansı başkasına devreden, veren,
rehneden, bu haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunanlar ile korunan
bir marka hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresinin bittiği veya marka
hakkının hükümsüzlüğü veya marka korumasından doğan hakkının sona ermesi
durumlarında; kendisinin veya başkasının imal ettiği veya satışa çıkardığı
eşyaya veya ambalajlarına veya ticari evrakına veya ilanlarına, hukuken korunan
bir marka hakkı ile ilgili olduğu kanısını uyandıracak şekilde, işaretler
koyan veya bu amaçla yazılı ve görsel basındaki ilan ve reklamlarda, bu tarzda
yazı, işaret veya ifadeleri kullananlar hakkında, iki yıldan üç yıla kadar
hapis cezasına ve altıyüz milyon liradan bir milyar liraya kadar para cezasına
- Kararnamenin 61 inci maddesinde yazılı fiillerden
birini işleyenler hakkında, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına ve
altıyüz milyon liradan bir milyar liraya kadar para cezasına, ayrıca işyerlerinin
bir yıldan az olmamak üzere kapatılmasına ve aynı süre ticaretten men edilmelerine
hükmolunur.
- Yukarıda yazılı suçlar, hizmetlerini yaptıkları
sırada bir işletmenin çalışanları tarafından doğrudan doğruya veya emir
üzerine işlenmişse çalışanlar ve suçun işlenmesine mani olmayan işletme
sahibi, müdür veya temsilcisi ve hangi ünvan ve sıfatla olursa olsun işletmeyi
fiilen yöneten kişi de cezalandırılır. Bir tüzel kişinin işleri yürütülürken
bu maddede sayılan suçlardan biri işlenirse, tüzel kişi, masraflar ve para
cezasından müteselsilen sorumlu olur.
- Fiile iştirak edenler hakkında olayın mahiyetine
göre Türk Ceza Kanununun 64,65,66 ve 67 nci maddeleri hükümleri uygulanır.
Bu maddede sayılan suçlardan dolayı kovuşturma şikayete bağlıdır.
- Marka korumasından doğan hakları tecavüze
uğrayanlar, Enstitü 5590 veya 507 sayılı kanunlara tabi kuruluşlar ve Tüketici
Dernekleri de şikayet hakkına sahiptir. Şikayetin fıil ve failden haberdar
olma tarihinden itibaren iki yıl içinde yapılması gerekir. Bu kapsamdaki
suçlarla ilgili şikayetler acele işlerden sayılır.
|